آموزش وردپرس

متن و حاشیه جشنواره فجر از نگاه «قانون»؛ از خطای داوری تا نقد مغرضانه

سینما۳۵: جشنواره فیلم فجر در حالی ۳۵ ساله شد که آخرین دوره از برگزاری از این رویداد مهم فرهنگی یکی از پرحاشیه ترین دوره ها را پشت سر گذاشت و با معرفی برگزیدگان به پایان رسید، این حاشیه ها حتی گاهی بر متن قالب شد، «روزنامه قانون» نگاهی داشته نسبت به عملکرد هیئت، انتخاب و داوران و همچنین رویکرد برنامه هفت نسبت به جشنواره ۳۵:

برنامه‌های«سینما دو» و بخش سینمایی «چشم شب روشن»، هیچ‌گونه برنامه‌ای برای پخش زنده در ایام جشنواره نداشتند.

تنها وجه اشتراک سینمایی‌ها و یگانه برنامه «سینمایی» کشور در ایام جشنواره ،در این نکته خلاصه می‌شد:«ناراضایتی از جشنواره سی‌وپنجم»

خطاهای داوری، این بار به سطحی افزایش یافت که باید در تاریخ جشنواره آن را بی سابقه دانست

بند هشت آیین نامه تصریح می کند که هیچ جایزه‌ای در بخش رقابتی به طور هم ارزش میان دو یا چند اثر تقسیم نخواهد شد

دادن دو سیمرغ بلورین برای بهترین بازیگر زن ، خلاف مقررات آیین نامه جشنواره بوده است که این خطا برای جشنواره سی و پنجم به ثبت رسید

آیا دبیر جشنواره فیلم فجر نیز از اساسنامه و آیین نامه جشنواره فیلم فجر بی اطلاع بوده است؟

جشنواره فیلم فجر قطعابا حذف بسیاری از فیلم هایش در ابتدا و داوری نادرستش در انتها، نمی تواند ویترینی از سینمای ۱۱۶ ساله ایران باشد


با آغاز جشنواره فیلم فجر، برنامه سینمایی «هفت» همچون سال‌های گذشته، هر شب از شبکه سه به روی آنتن رفت و این درحالی بود که برنامه‌های«سینما دو» و بخش سینمایی «چشم شب روشن» که اجرای آن‌ها را محمد خزاعی و اکبر نبوی بر عهده دارند، هیچ‌گونه برنامه‌ای برای پخش زنده در ایام جشنواره نداشتند و به این ترتیب «هفت» تنها برنامه تلویزیونی بود که هرشب جشنواره فیلم فجر را پوشش می‌داد.

در ایام جشنواره ، سعید قطبی‌زاده به تیم هفت اضافه شده بود تا به همراه افخمی و فراستی به عنوان تیم همیشگی «هفت»، به نقد جشنواره سی ‌وپنجم بپردازند.علاوه بر این سه نفر،«هفت» در ایام جشنواره پذیرای مهمانان و چهره‌های مختلفی از جمله رییس سازمان سینمایی هم بود که با حضورشان در این برنامه بعضا بحث‌های جنجالی و پرسروصدایی را رقم زدند.

با اعلام پخش هرشب برنامه«هفت» در ایام جشنواره و عدم حضور دو برنامه سینمایی‌ دیگر، تلویزیون در این ایام با برنامه«هفت»ی که از زمان سکان داری افخمی عملا بخش بزرگی از اعتبارش را از دست داده بود، شد تنها تریبون رسمی سینمای ایران در ایام جشنواره.

«هفت»در ایام جشنواره هم به روال تمام برنامه‌های سابق خود «فراستی» را دانای کل قلمداد و «افخمی» هم آن‌قدر بر مواضع خود پافشاری کرد که عملا فریاد همه از دست سیاست‌هاد و قضاوت‌های یک‌جانبه این برنامه درآمد.

جشنواره امسال از همان روزهای ابتدایی و انتخاب فیلم‌ها و نحوه فروش بلیت‌ها تا روزهای برگزاری و نحوه انجام نشست‌ها و در نهایت هم داوری و اعلام کاندیداهای سیمرغ، محل انتقادات بسیاری بود.احتمالا تنها وجه اشتراک سینمایی‌ها و یگانه برنامه «سینمایی» کشور در ایام جشنواره ،تنها در همین نکته خلاصه می‌شد:«ناراضایتی از جشنواره سی‌وپنجم».

افخمی و برنامه‌اش اما آن‌چنان از این نارضایتی در مسیری که خود می‌خواستند تاخت و تاز کردند و چنان از آب گل‌آلود جشنواره سی وپنجم ماهی گرفتند که یکی از بدترین ویژه‌برنامه‌های جشنواره را در این سال‌های اخیر رقم زدند.ویژه‌برنامه‌ای که تنها بر مواضع خاص خود اصرار داشت و چشمانش از دیدن سایر کاستی‌های فجر سی‌وپنجم ناتوان!

از نحوه انتخاب فیلم‌ها برای ورود به بخش رقابتی بزرگ‌ترین فستیوال سینمایی کشور که بگذریم،بزرگ‌ترین و فاحش ترین خطای جشنواره فجر امسال مختص داوری‌های این رویداد سینمایی بود. موضوعی که صدای بسیاری را درآورد، از سینمایی‌نویس‌ها و منتقدان و روزنامه‌نگاران تا بازیگران و کارگردانان حاضر در این جشنواره.«هفت» افخمی اما بزرگ‌ترین خطاهای امسال در نحوه انتخاب فیلم‌ها و کاندیداها را ندید و تمام حواشی امسال جشنواره را خلاصه کرد در یک فیلم:«ماجرای نیمروز».

«ماجرای نیمروز» اگرچه چون سایر هم‌قطاران حاضرش در جشنواره سی وپنجم مورد بی‌مهری قرار گرفت، اما رسالت «هفت» به عنوان تنها برنامه سینمایی کشور پرداختن به موضوعات و مشکلات تمام فیلم‌های حاضر در جشنواره سی‌وپنجم بود، نه تنها پرداختن به حواشی به جود آمده برای یک فیلم خاص و به حاشیه راندن فیلم‌های دیگر به حاشیه.

«هفت» که وحید جلیلوند رابرای اعتراضاتش به جشنواره سی‌وپنجم به بهانه تازه‌کار بودن در ساخت فیلم بلند مورد هجمه و انتقاد قرارداد، برای اعتراض منیرقنبرزاده‌ای سوت و کف زد که تازه فیلم‌اولی است وهنوز به بسیاری از آداب سینما ناآشنا.

«هفت» داد وزیر ارشاد را در آورد

«هفت» آن‌قدر یک‌طرفه تاخت و به قدری غیرحرفه‌ای در ایام جشنواره عمل کرد که حتی وزیر فرهنگ و ارشاد هم صراحتا به این برنامه انتقاد کرد.صالحی‌امیری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در برنامه گفت و گوی ویژه خبری از عملکرد برنامه «هفت» انتقاد و اظهار کرد که اساسا خط تبلیغاتی‌ برنامه هفت، حمله به جشنواره فیلم فجر است:« برنامه «هفت» تشدید کننده این فضا بوده است و خط تبلیغاتی آن دقیقا تخریب جشنواره فیلم فجر بوده است. من البته همه برنامه های «هفت» را در این مدت ندیده ام اما چند تا که دیده ام، متوجه شده ام که اصرارشان به سیاه نمایی است». صالحی امیری همچنین از صدا و سیما خواست که در نقدهای خود در رابطه با رویدادهای فرهنگی و هنری از قبیل جشنواره فیلم فجر، به سمت شفاف سازی عادلانه حرکت کند و گفت: «ما انتظار داشتیم، وقتی ۹ شب شما جولان می دهید که هر کسی بیاید و این جشنواره را تخریب کند، حداقل اجازه می دادید یک شب هم کسی بیاید از آن جشنواره دفاع کند».

انتقاد صریح حاضران در جشنواره فیلم فجر به عملکرد مغرضانه« هفت»

بالاخره روز موعود اعلام نتایج مهم‌ترین رویداد سینمایی کشور فرا رسید و اختتامیه جشنواره فجر شد محلی برای اعتراض به برنامه‌ای که تا آن روز هرطور دلش خواسته بود، تاخته و کاملا سلیقه‌ای عمل کرده بود.

در مراسم اختتامیه فجر سی‌وپنجم ،علیرضا داودنژاد که جایزه ویژه هیات داوران و وحید جلیلوند که جایزه بهترین کارگردانی را در مراسم اختتامیه سی و پنجمین دوره جشنواره فجر از آن خود کردند، در سخنانی روی سن از عملکرد صداوسیما و برنامه هفت انتقاد کردند.

داودنژاد گفت: «سوالی پیش آمده بود که چرا رسانه ملی به جای اینکه برای جوانان شور و شعف ایجاد کند و تشویق‌شان کند، مدام سعی در ایجاد حاشیه دارد. جواب سوال معلوم است. وقتی صدا وسیما مدام فیلم‌های هالیوودی تبلیغ و پخش می‌کند، خب معلوم است که برنامه ای (هفت) برای سینما می گذارد که مدام درحال تخریب سینماست و به توهین و حاشیه سازی می پردازد. وقتی رسانه ملی سینما را نمی‌بیند، قطعا برنامه‌ای پر از توهین و تحقیر می‌سازد. من امیدوارم این نگاه خصمانه و پر از کینه رسانه ملی نسبت به سینما پایان پیدا کند. امیدوارم که تدبیری اندیشیده شود و دیگر شاهد این‌گونه برنامه ها نباشیم».

تلاش «هفت» برای تفرقه در میان سینما گران

سپس جلیلوند بر روی صحنه گفت: «من هم مانند سایرین حرف‌های تلخی داشتم». وی سپس به انتقاد از سیما پرداخت و آنان را مخاطب قرار داد: «رسانه ملی! هفت! افخمی! و فراستی! تمام تلاش‌تان راکردید ما از هم دور شویم. ولی من، ایرج زاد و مهدویان را بوسیدم. رامبد عاشقتم. شما سعی کردید بین ما انشقاق ایجاد کنید. تلاش کردید که ما با یکدیگر قهر کنیم ولی ما همه مان همدیگر را دوست داریم؛ یکدیگر را در آغوش می‌کشیم و به پیشکسوت‌هایمان احترام می‌گذاریم. ما همدیگر را دوست داریم اما شما سعی کردید میان ما فاصله بیندازید!». محمدزاده هم در میان تشویق شدید حضار روی صحنه رفت و پس از دریافت سیمرغش اظهار کرد: «سال گذشته حرفی نزدم، اما امسال می‌گویم، خیلی خوشحالم امسال این جایزه را گرفتم. اتفاقی افتاد که بعد از اعلام نامزدها شیطنت کردند و یک سری اسامی را منتشر کردند. این کار قشنگ نیست. مادر همیشه مطمئن است جایزه می گیرم. بعد از اعلام اسامی غلط گفت اشکال ندارد جایزه نمی گیری. انشاءا… فیلم بهترین فیلم بشود. هیات داوری که اینجا هستند، عقبه سینما و از بزرگان سینما هستند. به آن‌ها باید احترام بگذاریم. به کسانی که کاندیدا می شوند و جایزه می گیرند هم باید احترام بگذاریم. سال بعد اگر من نامزد نشوم، باز هم باید احترام بگذارم. من حالا حالاها هستم و دوست دارم روی این صحنه بیایم. این جایزه بسیار ارزشمند است و من عاشق این جایزه هستم. یادمان باشد که دیوار این خانه از طلاست».

سعی ناموفق افخمی

تنابنده نیز پس از دریافت سیمرغش گفت: «می‌خواستم حرف بزنم اما نوید محمدزاده همه حرف‌ها را گفت. از هیات داوران تشکر می کنم و دست‌شان را می‌بوسم. از همه تشکر می‌کنم، مخصوصا از آقای داودنژاد و آقای کوثری که اجازه دادند در این فیلم بازی کنم».البته این‌ها تنها قسمتی از موج انتقاداتی بود که به برنامه هفت وارد شد و حتی به بیرون از سالن جشنواره نیز کشیده شد و نشان داد که اهالی واقعی سینما از صحبت‌های از روی کینه و بغض شخصی که محلی برای عقده گشایی‌های چند ساله خود پیدا کرده بود، خسته شده اند.هرچند افخمی و برنامه هفت سعی کرد همان شب به توجیه مباحث چند شب گذشته خود بپردازد اما اصلا نتوانست از این حربه هم به درستی استفاده کند و با آخرین برنامه خود عملا بازی را باخت.«هفت »افخمی ، بدترین برنامه هفت است. کسی که سکان‌دار جدی‌ترین و مهم‌ترین برنامه سینمایی کشور است، نماینده تاریخ، مردم و سینماست. این جایگاه بی‌شک آنچنان مسئولیت سنگینی بر دوش آن سکان دار می‌گذارد که شانه‌های سواد و درایت شخصی مانند افخمی برای تحمل، بسیار نحیف است.

تا دیر نشده و تا این تنها دلخوشی سینمایی جمعه‌شب هایمان به طور کامل از بین نرفته، مسئولان رسانه ملی باید چاره‌ای برای حال و روز آن بیندیشند. اما آنچه در این میان نمی توان و نباید از یاد برد این است که در میان انتقادات از برنامه هفت ،اعتراضات به داوری‌ها قربانی خطاهای برنامه هفت نشود.خطای بزرگ بهروز افخمی را در این ۱۰ روز، بیش از هر چیز این باید دانست که با طرح مساله انحرافی تابعیت ها باعث شد که موضوع مهم خطاهای داوری نادیده گرفته شود.در حالی که بیش از ۱۰ فیلم و ده‌ها سینماگر به روند داوری‌ها معترض بودند، مطرح کردن موضوع بی ربط و نامربوط در حوزه زندگی شخصی داوران عملا منجر به این موضوع شد که سینماگران معترض در اقدامی صحیح حساب خود را از افخمی و برنامه هفت جدا کرده و ادامه اعتراضات را به زمانی دیگر و فضای سالم‌تر منتقل کنند.

خطاهای داوری غیرقابل انکار

این موضوع در حالی است که خطاهای داوری این بار به سطحی افزایش یافت که باید در تاریخ جشنواره آن را بی سابقه دانست. به نظر می رسد داوران حتی آیین‌نامه داخلی جشنواره را نیز مطالعه نکرده بودند چرا که در صورت مطالعه آیین نامه داخلی متوجه بند هشت آن می شدند.

بند هشت آیین نامه تصریح می کند که هیچ جایزه‌ای در بخش رقابتی به طور هم ارزش میان دو یا چند اثر تقسیم نخواهد شد.به این ترتیب اساسا دادن دو سیمرغ بلورین برای بهترین بازیگر زن ، خلاف مقررات آیین نامه جشنواره بوده است که با بی توجهی هیات داوران این خطا برای جشنواره سی و پنجم به ثبت رسید.البته سوال این است که آیا دبیر جشنواره فیلم فجر که طی سه سال گذشته تقریبا جشنواره را وارد نزولی ترین سیر دوران کل آن کرده است نیز از اساسنامه و آیین نامه جشنواره فیلم فجر بی اطلاع بوده است.محمد حیدری در سال‌های اخیر که به عنوان دبیر جشنواره فعالیت می کرده است ،بیش از آنکه از مدیریت روز جهانی بهره ببرد ، در مسیر آزمون و خطا قرار گرفت و در نهایت به نظر می رسد موفق شد سی و پنجمین جشنواره فیلم فجر را در اجرا و انتخاب فیلم و دادن جوایز به بدترین و ضعیف ترین جشنواره فیلم فجر همه دوران ها تبدیل کند.شاید زمان آن رسیده است که برای جشنواره فیلم فجری که روزگاری مدعی بین المللی بودن بود و حال بخش بین المللی آن وامانده و جدا شده و به زمان دیگری منتقل شده است و برای حفظ آبروی سینمای ایران که ۱۱۶ سال از آغازش می گذرد و تنها پنج سال از تاریخ کل سینما کوچک تر است ، طرحی نو دراندازیم.جشنواره سی و پنجم آیینه تمام نمایی شد از ناتوانی مدیران دولتی و وزارتی که سینما را به مسیر نادرستی برده‌اند و اکنون خود نیز در منجلابی که با دست های خود ایجاد کرده اند وامانده اند.این جشنواره فیلم فجر به قطع با حذف بسیاری از فیلم هایش در ابتدا و داوری نادرستش در انتها، نمی تواند ویترینی از سینمای ۱۱۶ ساله ایران باشد. برای ویترین سینمای ایران چاره ای باید اندیشید.

 منبع: روزنامه قانون

نوشته های مرتبط

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code